Türkçe

KAZ AYAĞI

 
İzlenme 5056

Ve adlarımızı verdik sulara, ovalara, dağlara. Anadolu'nun her karış toprağına damgamızı bastıkUnutulmasın, bir ulu toprakta soyumuz boy versin diye... Düşürdüler bizi tozlu yollara, aşırdılar bizi karlı dağlardan. Düşürdüler bizi halden hallere...Anadolu'nun taşıyla toprağıyla, akan suyu, esen yeliyle, Binlerce yıldan bu yana işlenmiş, gelişmiş, yeşermiş, boy atmış kervansarayları, Sarayları, tapınakları, ulu şehirleri, türküleri, gelenekleri, görgüsü, bilgisiyle bir olduk, kaynaştık. Etle kemik gibi... Yağmurla toprak gibi...... Binlerce kişi, binlerce ceylanla birlikte semah tuttuk üç gün üç gece, kırk gün kırk gece... ( Binboğalar Efsanesi'nden )

 

KDSG'nin logo olarak belirlediği Kaz Ayağı, şamanist inanıştan beri süregelen ve bu hayvana kutsal anlamlar yükleyen geleneğin günümüze yansımasıdır.

Şamanizm’de Tanrı Kara Han bembeyaz bir kazdır. Sonsuz suyun (zamanın) üzerinde uçar durur. Ak Ana suyun altından ona ’yarat’ diye seslenir. Kara Han yalnızlığını yenmek için Er Kişi’yi yaratır. Ancak Er Kişi onun gibi ak ve temiz değildir. Birlikte dünyayı kurarlar ama Er Kişi yeraltı dünyasının Hanı olur. İnsanları kandırarak onları yeraltı dünyasının karanlık katlarına çekmeye çalışır. Kara Han ise Tanrı Ülgen adını alarak gökyüzünün üst katlarına çekilir. Buradan yolladığı elçilerle ve kutsal hayvanlarla insanları yönlendirmeğe çalışır. Ak Tanrılar gökyüzünün beşinci katında otururlar. Tanrı Ülgen’e ulaşmak isteyen Şaman rahipler ancak bu kata kadar yükselerek dileklerini kutsal elçilere bildirirler. Yeryüzüne veya insan katına dönüşleri kazlarla gerçekleşir.

 

Tanrı Ülgen 17 kat olan göğün en üst katında oturmaktadır. Tanrı Ülgen’in yanına çıkabilmek kolay değildir. Kurbanları ona ulaştırmak (yani mirac) çok zordur. Oysa yaban kazı dünyada en fazla yükseğe çıkabilen kuştur. Yaban kazları İç Asya ile Hindistan arasında mevsimlik göçleri sırasında dünyanın en yüksek sıraları olan Himalaya dağlarını geçmektedirler. Bugün bilim adamları bu kuşların yaklaşık 13000 m. yükselebildiklerini tespit etmişlerdir. Bu hayvanların bu yükseklikte düşük oksijen oranı ve düşük sıcaklıktan nasıl korundukları ayrıca incelenmektedir. Yüksek dağlara tırmanan dağcılar düşük sıcaklıklardan korunmak için giysi ve barınaklarını kaz tüylerinden yapılmış olanlardan seçmektedirler.

 

Şamanizm’den ve Kaz’ın Şamanizmdeki yerinden kısaca bahsettikten sonra kaz kültünün günümüze kadar uzayan birkaç kalıntısından bahsedelim. Özellikle Karapapak kadınlar arasında giyilen üç etek giysilerin kaz ayağı olduğu ve uğur getirdiği için giyildiğine inanılır. Şamanizm’de kaz’ın ayağının uğurlu olduğuna ve indiği (gezdiği) yerlerin kutsal olduğuna inanılmaktaydı. Çünkü kaz Tanrı’ya ulaşabilen kuştur. Tanrıyla iletişim kurabilen şamanlarda bu kuşun yardımı olmadan Tanrı’nın yanına çıkamazlar, dolayısıyla insanların Tanrı’nın şefaatini sağlamak için ona sundukları kurbanları şaman, Tanrı’ya kaz olmadan götüremezdi.

Kadınlar yeni doğan çocukların sıhhatli ve sağlık büyümeleri, başarılı olmaları için elbiselerine kaz tüyü takarlardı. Bu gelenek bazı Karapapaklar arasında hâle devam etmektedir.

Yine kadınlar elbiselere, halılara ve diğer dokumalara uğur getirsin diye kaz ayağı motifi işlerlerdi. Bu yalnız Karapapaklar arasında değil, diğer Türk boyları arasında da sıkça görülen bir inançtır ve kaz ayağı motifinin mezar taşlarına da işlendiği görülmektedir.

 

Körfez Doğa Sporları Grubu, gerek uğur getirdiğine dair inanıştan dolayı, gerek zirveleri ve yükselmeyi çağrıştırdığı için, gerekse grubun en fazla faaliyet gösterdiği alan olan Kaz Dağı'nı hatırlattığı için bu simgeyi kendi damgası olarak seçmiştir. Yine evrensel olarak yaygın kullanımı olan barış sembolü ve çadır motifi de kaz ayağına benzemektedir.

27/06/2019 Gün Ortalama:53  Bugün 30 Ziyaret var  Sitede 1 kişi var  IP:100.25.214.89